We zien door de bomen het bos niet meer. Hoe te veel keuzes ongelukkig maken en hoe Barry Schwartz mijn leven veranderde....

Barry Schwartz beschreef het allemaal al in 2005 in zijn geweldig boek "The Paradox of choice". In dit boek legt Barry heel duidelijk uit dat de honderdduizend keuzemogelijkheden ons echt niet gelukkiger maken. Integendeel..te veel keuzes kunnen zelfs zorgen voor een burnout of een depressie.

Ik zal het uitleggen.

Je staat op. Het is zaterdag. Je gaat boodschappen doen in de supermarkt. Je zoekt koffie. Je vindt koffie. Heel veel koffie. Koffiebonen, gemalen koffie, koffiepads, koffiecups en oploskoffie. Er zijn verschillende smaken van Mocca, via cappuccino naar espresso door naar Wiener Melange terug naar ouderwetse koffie met een vleugje Vanille. Er zijn verschillende sterktes en Decafé. Verschillende merken voor verschillende koffiezetapparaten. Er zijn trouwens 1000-den soorten koffiezetapparaten te krijgen. In honderden kleuren en uitvoeringen. Welke is het beste? Welke maakt de lekkerste koffie? Welke koffie is lekker? Ik weet het niet meer.

Je moet ook brood hebben. Witbrood, lichtbruin brood, meergranen, licht meergranen, 100 variaties zwart brood, speltbrood, tarwebrood, maisbrood, mueslibrood, obelander, havermoutbrood, zuurdesem brood...van duur naar heel duur naar spotgoedkoop. Wat is lekker? En gezond? Wat maakt blij? Of krijg ik daar toch verstopping van?

Na lang twijfelen ga je voor Mocca koffiepads en zuurdesem brood.

Koekjes. Je wil een koekje voor bij de koffie.

Nee.....de gang met koekjes lijkt eindeloos. Zo veel zoetigheid. Of ga je toch voor iets minder ongezond en biologisch. Maar welke? Want er liggen 30 soorten biologische koekjes met of zonder chocolade met of zonder gluten met of zonder kaneel en honing. Honing? Das gezonder toch? En is stevia lekker? WTF.....

En onze hele samenleving bestaat uit honderdduizend keuzes. Wat eten we vandaag? Welke spijkerbroek staat mij en zit lekker? Welk boek ga ik lezen? Welke film ga ik kijken? En als ik op Netflix niks kan kiezen...welke tv zender is dan leuk? Of ga ik Facebook-en of Twitteren of Instagrammen of Linkedinnen of appen of mailen of ga ik knutselwerkjes uitzoeken op Pinterest of...of...of....

En soms gebeurt het dat de hoeveelheid keuzes ons verlamd. We weten het niet meer. We zijn in shock en komen niet verder. En dan kijkt het depressiviteitsmonster om de hoek. We worden ongelukkig. Te veel is niet goed.

Dit verschijnsel is al waarneembaar bij hele jonge kinderen. Peuters raken van streek door te veel keuzes. Laat ze kiezen uit twee mogelijkheden en de problemen verdwijnen als sneeuw voor de zon. "Wil je even buiten spelen of zullen we een tekening maken?". Beperk de keuzes en het kind is tevreden. "Wil je nu een taart maken met mama of wil je buiten spelen? Of zullen we een spelletje doen of naar opa en oma gaan?"...te veel keuzes, te veel woorden, te veel gedoe en het kind is overstuur of gaat dwars liggen.

Onze moderne westerse samenleving wordt overspoeld door keuzes. Op elk moment van de dag kun je kiezen en dat zorgt voor vertraging. Meer keuzes zorgen niet voor tevredenheid. Ze zorgen voor frustratie en dus ontevredenheid.

Ik ben op zoek naar een studie. En geloof me; ik zie door de bomen het bos niet meer. Er zijn heel veel aanbieders, de mogelijke studies overlappen, er zijn verkorte studies, stapsgewijze studies, e-learning, deeltijd, duaal. Ik kan zo nog wel even doorgaan. Je moet gestudeerd hebben om een studie te kunnen uitzoeken. Echt waar. En ik word er echt niet gelukkiger van.

Hoe bescherm je jezelf tegen dat oerwoud van keuzes en dus tegen ontevredenheid? Nou, simpel. Er zijn twee regels:

1. Less is more.
2. Blijf trouw aan jezelf. 

Kies bewust voor minder. Wees daarin zeer rechtlijnig. Hou je leven simpel. Er zijn duizenden keuzemogelijkheden. Maar die zijn overbodig.

Wat is belangrijk in het leven? Goed en gezond eten. Een dak boven je hoofd. Gezelligheid. Liefde en Vriendschap. Beweging. Verbondenheid. Deugdzaamheid. Empathie. Immateriële rijkdom.

Wat is onbelangrijk in het leven? Status. Een overdreven glorieus dak boven je hoofd. De beste zijn. Concurrentie. Stress. Jaloezie. Onverdraagzaamheid. Misgunnen. Materiële rijkdom.

Je hoeft geen gigantische tv om gelukkig te zijn. Gewone koffie is lekker. Zelfgebakken koekjes zijn nog lekkerder.

Blijf trouw aan jezelf. Trouw aan wie je bent en waar je van houdt. Maak het niet te ingewikkeld.

Barry Schwartz heeft mijn leven veranderd. Niet alleen door zijn boek "The Paradox of choice". En niet alleen door het feit dat hij het lef heeft om in een korte broek een Ted lezing te doen. Nee, ook door de volgende Ted lezing, waarin hij spreekt over de "Praktische wijsheid". De oude filosoof Aristoteles noemde dit "Phronèsis": het is de morele verstandigheid, de praktische intelligentie. Het besef dat je wil doen wat goed is, wat moreel is, wat empathisch is. Deze wijsheid maakt ons gelukkig. En toch wordt deze wijsheid in geen enkele functieomschrijving genoemd. In de gemiddelde functieomschrijving worden de taken omschreven die je moet verrichten, zoals rapporten schrijven of de vloeren schoonhouden of de bedden verschonen. Nergens wordt gevraagd naar menselijk gedrag. Collegialiteit of empathie. Nergens wordt het ontwikkelen van deze praktische wijsheid bejubeld en bevorderd. Het gaat vaak om cijfers, om omzet, om status, om het behalen van de beoogde doelen, om schone vloeren en bedden en om feitelijke rapportages.

Barry heeft mij geraakt met zijn gedrevenheid, met zijn wijsheid. Niet zijn duidelijk aanwezige intelligentie sprak mij aan. Zijn wijze woorden deden dat wel. En die woorden hebben mij dichter bij mijn doel gebracht. Die woorden hebben mij laten zien wat ik wil zijn en wat ik wil worden. Barry heeft mij de weg uit het woekerende bos van keuzes laten zien. Het is een kronkelig pad, maar het is ook een mooi pad. Ik ben op weg....thnx Barry.

Liefs,

Joyce